Frost Proof Gardenia Shrub

Gardenyanın soğuğa en dayanıklı seçimidir. Beş–sekiz santim çapındaki katmerli beyaz çiçekleri dar taç yapraklıdır ve bahçedeki en güçlü kokulardan birini taşır. Bu çeşidin ayırt edici özelliği çiçeğinde değil tomurcuğundadır: geç ilkbahar donlarında tomurcuklar zarar görmez, oysa diğer gardenya çeşitlerinde bir gecelik don tüm sezonu bitirebilir. Yaprakları kalın, parlak ve koyu yeşildir, kışın dökülmez. Formu diğer gardenyalardan daha dik ve toparlaktır; doğrudan güneşe de daha toleranslıdır.

Bu bitki gül tarhına dikilmez. Gülden farklı bir toprak ister ve yan yana konduklarında biri mutlaka zarar görür. Gardenyanın gülle buluştuğu yer bahçe değil, terastır.

Kokulu bir gülün saksısının yanına konan bir gardenya saksısı, mayıs–haziran boyunca iki kokuyu aynı anda taşır. Gülün derin, tatlı, meyveli kokusuna gardenyanın keskin ve tek katmanlı kokusu eşlik eder; ikisi birbirini bastırmaz çünkü aynı aileden değildir. Kokulu gül koleksiyonu yapan biri için gardenya doğal bir devam noktasıdır.

Herdem yeşil olduğu için kışın da terasta durur. Güller yapraksızken gardenya yeşil kalır ve teras boşalmaz.

• Toprak pH5,0 – 6,5 — asidik, zorunlu
• HarçTurba esaslı asit harç, çam kabuğu ilaveli
• GüneşSabah güneşi, öğleden sonra yarı gölge
• SulamaSürekli nemli; su birikmemeli
• Su kalitesiMümkünse yağmur suyu veya dinlendirilmiş su
• GübreAsit seven bitki gübresi, ilkbahar ve yaz
• BudamaÇiçeklenme biter bitmez, haziran sonu
• Kış dayanımıMarmara ve Ege kıyı şeridi için uygun

Asidik toprak pazarlık konusu değil. Bu bitkinin tek gerçek şartı budur. Kireçli toprakta ve sert şebeke suyuyla sulandığında yapraklar damarları yeşil kalacak şekilde sararır — buna kloroz denir ve bitkinin demir alamadığı anlamına gelir. İstanbul toprağı ve şebeke suyu kireçlidir. Bu nedenle gardenyayı saksıda, turba esaslı asit harçta yetiştirmenizi öneriyoruz; saksıda toprağın pH’ını kontrol etmek mümkün, açık tarhta değildir.
Budama zamanı ters. Kelebek çalısı ve gül şubatta budanır; gardenya budanmaz. Çiçek tomurcukları bir önceki yılın dallarında oluşur. Şubatta budarsanız o yıl hiç çiçek görmezsiniz. Budama yalnızca çiçeklenme biter bitmez, haziran sonunda ve hafif yapılır.
Kökü hassastır. Yüzeysel köklüdür ve aktarmayı sevmez. Dikim sırasında kök topağını dağıtmayın, dip kısmını gevşetmeyin. Yerini bir kez seçin, sonra taşımayın.

Cins, 18. yüzyılda Amerika’da yaşayan İskoç asıllı doktor ve botanikçi Alexander Garden’ın adını taşır; adı Linnaeus’un yakın çevresindeki botanikçilerce önerilmiştir. Bitkinin anavatanı Çin ve Japonya’dır; Avrupa’ya 18. yüzyılda geldi ve kısa sürede sera bitkisi olarak lüks bahçelerin simgesi oldu. Yakada taşınan beyaz gardenya çiçeği, yüz yıl boyunca resmî davetlerin değişmez aksesuarıydı. ‘Frost Proof’ ise bu klasik bitkinin modern sorununa çözüm olarak seçildi: geç ilkbahar donlarında tomurcuğunu kaybetmeyen ilk gardenyalardan biridir.

Gardenia jasminoides · Çin ve Japonya kökenli