Lavandula angustifolia ‘Munstead’

İngiliz lavantasının en kompakt ve en erken çiçek açan seçimlerinden biridir. Kırk beş santimetreyi geçmez, doğal olarak yuvarlak ve sık bir yastık oluşturur; bu nedenle dağılmadan sıra hâlinde dikilebilen az sayıdaki lavantadan biridir. Çiçekleri koyu mor-mavi, başakları kısa ve yoğundur. Kokusu Akdeniz lavantalarına göre daha yumuşak ve tatlıdır — kâfur notası düşüktür, bu yüzden mutfakta ve kurutmada tercih edilen tip budur. Gri-yeşil yaprakları kışın dökülmez.

Lavanta ile gül, İngiliz bahçesinin en bilinen ikilisidir; ancak bu ikilinin nasıl kurulacağı çoğu zaman yanlış anlatılır. İkisi aynı toprağı sevmez. Gül beslenmiş, nemli, malçlı toprak ister; lavanta fakir, kuru ve çok iyi süzülen toprak ister. Gül tarhının ortasına dikilen bir lavanta iki yıl içinde dağılır ve dipten çürür.

Doğrusu şudur: lavanta tarhın kenarına, yola veya çime bakan dış hattına dikilir. Orada drenaj daha iyidir, sulama daha azdır ve malç ulaşmaz. Gerekirse birkaç santim yükseltilmiş bir şerit hazırlanır, toprağa iri kum karıştırılır. Bu şekilde dikildiğinde kırk beş santimlik gri-mor hattı, güllerin çıplak alt gövdesini kapatır ve tarhın sınırını çizer.

Çiçeklenme takvimi de aynıdır: haziranda güllerle birlikte açar, aynı anda iki koku taşır. Yaygın olarak lavantanın yaprak bitini kovduğu söylenir; bunun kanıtı zayıftır. Kesin olan, arı ve avcı böcekleri çekerek tarhın böcek dengesini güçlendirmesidir.

• GüneşTam güneş — gölgeye tolerans yok
• ToprakFakir, kumlu, çok iyi süzülen
• Toprak pHNötr ile kireçli arası; kireci sever
• SulamaAz; yerleştikten sonra neredeyse gereksiz
• BudamaÇiçekten hemen sonra, üçte bir
• Kış dayanımıYüksek, −20 °C
• GübreGübrelenmez — azot formu bozar
• MalçOrganik malç kullanılmaz; çakıl uygundur

Lavantayı öldüren şey bakımdır. Fazla su, fazla gübre ve organik malç bu bitkinin üç düşmanıdır. Fakir toprakta ve az suyla daha yoğun kokar, daha sık form yapar ve daha uzun yaşar. Dibine yaprak veya kabuk malçı sermeyin; nem tutar ve kök boğazını çürütür. Malç gerekiyorsa iri çakıl kullanın.
Eski odundan budamayın. Çiçeklenme biter bitmez, bitkinin üst üçte birini alın ve yeşil yaprağın olduğu yerde durun. Odunlaşmış gri gövdeye kadar inerseniz oradan yeni sürgün gelmez ve bitki o noktadan geri dönmez. Her yıl düzenli hafif budama yapılırsa bitki on yıl form tutar; budanmazsa üç yılda ortadan açılır ve dağılır.

Munstead Wood, İngiliz bahçe tasarımının kurucu ismi Gertrude Jekyll’in Surrey’deki evi ve bahçesiydi. Jekyll, bugün hâlâ kullandığımız renk kompozisyonu anlayışını orada geliştirdi; bahçe, yirminci yüzyıl İngiliz bahçeciliğinin doğduğu yer kabul edilir. Bu lavanta, 1916 dolaylarında o bahçedeki lavantalar arasından seçildi ve evin adını aldı. Yüz yıl sonra hâlâ en çok dikilen İngiliz lavantasıdır.

David Austin’in en kokulu güllerinden biri de aynı kadının adını taşır: Gertrude Jekyll. Bahçenizde o gül varsa, bu lavanta onun yanına ait.

Munstead Wood · Surrey, İngiltere