Caryopteris × clandonensis ‘Camara Dark Blue’

Ağustos başladığında bahçedeki çoğu çiçek bitmiştir. Bu çalı tam o hafta açar ve ekime kadar sürer. Çiçekleri koyu mor-mavi, uzun erciklerle tüylü görünen kümeler hâlinde, gövde boyunca sıralanır. Yaprakları ince, gri-yeşil ve aromatiktir; ovulduğunda reçineli bir koku bırakır, gövdeyi kaplamadığı dönemde bile bitkiyi gösterişli tutar. Camara® serisinin bu seçimi dipten itibaren bol dallanır, dağılmadan yuvarlak bir top oluşturur. Kışın yaprağını döker; her ilkbahar dipten budanarak yenilenir.

İngiliz güllerinin bilinen bir açığı vardır: temmuz sonu ile eylül başı arasındaki ara. Birinci dalga bitmiş, ikinci dalga henüz gelmemiştir; tarh birkaç hafta yeşil kalır. Bu çalı tam o boşluğu doldurmak için dikilir. Ağustosta açar, eylülde güllerin ikinci dalgası geldiğinde onlarla birlikte durur ve ekime kadar devam eder.

Renk olarak da doğru tarafta durur. Mavi, gülde bulunmayan tek renktir; hiçbir gül gerçekten mavi açmaz. Bu yüzden mavi bir çalı, pembe, şeftali, kayısı ve sarı güllerin hepsiyle çalışır. Özellikle Golden Celebration, Lady of Shalott ve Port Sunlight gibi sıcak tonlu güllerin yanında mor-mavi güçlü bir karşıtlık kurar.

Yeri tarhın arka veya orta sırasıdır, güllerle aynı hatta. Lavanta gibi kenara sürülmez; gülün sevdiği güneşi ve makul sulamayı paylaşır, sadece suyun dipte durmamasını ister. Gülden 70 – 100 cm aralıkla dikin.

Bakım takvimi de gülünkiyle aynı haftaya düşer. Her ikisi de o yılın yeni sürgününde çiçek açar; ikisi de mart ayında sert budanır. Gülünüzü budadığınız gün bu çalıyı da budarsınız, budama sonrası verdiğiniz gül gübresi ikisine birden yarar.

• GüneşTam güneş; gölgede çiçek seyrelir
• ToprakSüzek, orta besinli; kireci kaldırır
• Toprak pHGeniş tolerans; nötr ve kireçliyi sever
• Sulamaİlk yıl düzenli, sonra çok az
• BudamaMart; dipten 15 – 20 cm bırakılır
• GübreBudamadan sonra gül gübresi yeterli
• KışKışın ıslak zemin dondan daha tehlikeli
• İlkbaharGeç uyanır; mayısa kadar ölü sanmayın

Budanmazsa dağılır. Bu çalı çiçeğini o yıl çıkan yeni sürgünde verir. Her mart, donlar geçtikten sonra tüm dalları dipten 15 – 20 cm kalacak şekilde kesin. Budanan bitki sık, yuvarlak ve bol çiçekli olur; budanmayan bitki üç yılda ortasından açılır, alt kısmı çıplak kalır ve çiçek seyrelir.

Kışın ıslak toprak asıl risktir. Soğuğa dayanır, ama kışı su tutan ağır kilde geçiremez. Ağır toprakta dikim çukuruna iri kum veya pomza karıştırın, mümkünse birkaç santim yükseltilmiş bir yere dikin. Saksıda tabakta su bırakmayın.

İlkbaharda sabırlı olun. Güller sürgün verdikten haftalar sonra uyanır; nisanda çıplak duran dallar bitkinin öldüğü anlamına gelmez. Sürgün çoğu zaman mayısta görünür.

Bu bitkinin iki adı iki ayrı hikâye taşır. Tür adı clandonensis, İngiltere’nin Surrey bölgesindeki Clandon köyünden gelir. 1933’te Kraliyet Bahçecilik Derneği’nin uzun yıllar genel sekreterliğini yapan Arthur Simmonds, kendi Surrey bahçesinde iki Asya türünü melezledi: Çin ve Japonya kökenli Caryopteris incana ile Moğolistan’ın soğuğa dayanıklı Caryopteris mongholica. Bugün bahçelerde yetişen mavi sakalların neredeyse tamamı o melezden gelir ve hepsi köyün adını taşır.

Camara® ise bu melezin modern bir seçim serisinin adıdır; koyu tonlusu Dark Blue olarak ayrılmıştır. İngilizce halk adı bluebeard, yani mavi sakal, çiçekten dışarı taşan uzun erciklerin tüy gibi görünmesinden gelir.

Clandon · Surrey, İngiltere · 1933